Klokkijken oefenen thuis

Klokkijken leer je niet in één avond, en ook niet alleen aan tafel met een werkblad. Het wordt vanzelf beter als de klok een gewoon onderdeel van de dag is. In deze gids vind je praktische ideeën om thuis te oefenen: momenten in de dag, de wekker, een zelfgemaakte klok en een korte vaste routine. Je hebt er geen speciale spullen voor nodig. Alles op klokkijkenoefenen.nl is gratis en zonder account.

Kort en vaak werkt het best

Kinderen van groep 3 tot en met 6 hebben meer aan vijf minuten per dag dan aan een half uur op zondag. Elke korte sessie brengt de kennis terug naar boven, en dat is precies wat het geheugen sterker maakt. Plan een vast moment: na het eten, voor het tandenpoetsen of in de auto. Hou het luchtig. Stop op het moment dat het nog leuk is, dan wil je kind morgen ook weer.

Begin op het niveau dat nu past. Niet weten waar je kind staat? Kijk dan in de uitleg over klokkijken leren en in de gids over de volgorde die werkt. De leerlijn op de site heeft acht stappen: hele uren, half, kwart over en kwart voor, vijf minuten, op de minuut, digitaal, 24-uursklok en klokrekenen.

Gewone momenten in de dag

De klok zit al overal in het huis. Gebruik dat.

• Ochtend: Vraag bij het opstaan hoe laat het is en hoe laat jullie weg moeten. Het verschil is een echte rekensom.
• Eten: Zet een kookwekker en vraag wat de wijzers doen als hij afgaat.
• Naar school: Vraag in de auto of op de fiets of jullie op tijd zijn en waaraan je dat ziet.
• Avond: Laat je kind zelf zeggen wanneer het bedtijd is, bijvoorbeeld bij half acht of kwart voor acht.

Het gaat om de gewoonte dat een kind spontaan op de klok kijkt. Zeg daarom hardop wat je zelf ziet, in de woorden van de site: half vier is 3:30 en kwart voor vier is 3:45. Dan went je kind aan dezelfde taal, ook als het later op school andere voorbeelden hoort. Wat die woorden precies betekenen staat op de pagina tijd in woorden.

Een eigen klok knutselen

Een zelfgemaakte klok is een van de beste oefeningen die er is. Neem een bord van karton, schrijf de cijfers 1 tot en met 12 erop, en maak twee wijzers van karton. Bevestig ze in het midden met een splitpen. Laat je kind de wijzers zelf draaien.

Belangrijk is het verschil tussen de twee wijzers. Maak de uurwijzer korter en dikker en de minutenwijzer langer. Volgens Wikipedia gaat de uurwijzer in 12 uur eenmaal rond de wijzerplaat en de minutenwijzer in een uur. Dat is precies wat je kind op de knutselklok kan uitproberen: draai de lange wijzer een heel rondje en kijk wat de korte doet.

Wil je het extra duidelijk maken, schrijf dan met een pen de minuten (5, 10, 15 tot 55) in een tweede ring buiten de cijfers. Dit lijkt op het niveau makkelijk van de site, waar hulpcijfers voor de minuten staan. Later teken je ze weer weg, net als bij het niveau moeilijk.

De wekker en de eigen planning

Een wekker is een goed hulpmiddel omdat de tijd erop echt iets betekent. Zet hem samen. Zeg: we staan morgen op bij kwart over zeven, laat me zien waar de wijzers dan staan. Gebruik eerst een analoge wekker, en laat later de digitale zien om de twee te koppelen. Meer over die keuze lees je in de gids analoog of digitaal eerst.

Je kunt ook een planning maken voor een vrije dag. Schrijf met je kind vijf momenten op, zoals lunch, buiten spelen en film kijken, en laat het elk moment op een tekening van de klok zetten. Dat is oefenen met zetten en lezen tegelijk, en het kind bepaalt zelf de inhoud.

Oefenen op de site

Voor tien minuten schermtijd met doel zijn er drie handige ingangen:

• De uitdaging van vandaag: elke dag een korte reeks, goed als vast ritueel.
• Analoge klok oefenen: de sleepklok, waarbij de uurwijzer realistisch meedraait met de minutenwijzer.
• Klokspelletjes: korte oefenvormen die als een spel voelen, zoals de Tijdrace van 60 seconden.

Begin bij Verkennen: je kind sleept de wijzers en ziet wat er gebeurt. Ga dan naar Aflezen met vier keuzes, later naar Aflezen met typen en Wijzers zetten. De voortgang blijft op het apparaat staan, dus gebruik hetzelfde apparaat voor je dagelijkse ritme. Printen kan ook: op de werkbladenpagina maak je werkbladen met antwoordblad.

Samen doen in plaats van overhoren

Je kind leert meer als jij meedoet dan als jij controleert. Doe het eens om en om: jij zet een tijd en het kind leest af, daarna andersom. Maak af en toe een fout en laat je kind je verbeteren. Kinderen vinden dat heerlijk, en het dwingt ze om de regel te verwoorden.

Prijs de aanpak, niet alleen het goede antwoord. Zeg bijvoorbeeld: goed dat je eerst naar de korte wijzer keek. Dat geeft het kind een strategie voor de volgende keer. Vooral bij lastige tijden zoals tien voor half vier (3:20) of tien over half vier (3:40) is een vaste volgorde nodig. Daar gaat de gids over de lastigste tijden verder op in.

Een voorbeeldweek

1. Maandag: de uitdaging van vandaag, vijf minuten.
2. Dinsdag: bij het avondeten de kookwekker zetten en afleesopdrachten doen.
3. Woensdag: samen een eigen klok knutselen.
4. Donderdag: op de site oefenen met het niveau dat past.
5. Vrijdag: een planning voor het weekend op een getekende klok zetten.

Zaterdag en zondag mag de klok rusten, of je gebruikt hem alleen waar het natuurlijk komt. Voor extra achtergrond over thuis meehelpen zie je ook de pagina voor ouders.

Wat als het niet wil lukken

Elk kind heeft een eigen tempo. Op veel scholen begint de klok in groep 3 of 4 en is het in groep 5 of 6 nog niet voor iedereen af. Zie je veel frustratie, ga dan een stap terug naar een eenvoudigere vorm, zoals hele uren of half. Wil je weten wat de school voor het vak vastlegt, dan is SLO de organisatie die samen met het onderwijs leerlijnen en kerndoelen ontwikkelt. Je leerkracht kan vertellen welke methode op school wordt gebruikt.

Een digitale klok is dan ook geen vijand. Volgens Wikipedia betekent digitaal alleen dat de tijd met cijfers wordt getoond, en analoog dat dit met wijzers gebeurt. Beide mogen in huis hangen; ze oefenen verschillende vaardigheden.

Veelgestelde vragen